علامه در نگاه آیت الله

کتاب شمس الوحی تبریزی نوشته و گفته شاگرد فلسفی ، عرفانی و تفسیری علامه طباطبایی است. آقای جوادی در هر سه این رشته راه استاد را ادامه داد و در این کتاب هم  در سه بخش این سه را در آینه افکار استاد توضیح می دهد. قبل از آن در پیشگفتار کتاب در 14بند مهمترین نکات که توضیح و بیان آن در مورد شناخت علامه ضروری است را نوشته است. شاید هم  بتوانیم بگوییم این14نکته مهم ترین اصول فکری است که شاگرد از استاد آموخته است[1].

 

بخش اول به علامه و تفسیر می پردازد. از نکات مهمی که در کتاب به آن پرداخته شده است «عدم تنافی تفسیر قرآن به قرآن» با روایات است[2] . در بخشهای دیگر کتاب ما (دربیان نسبت بین تفسیر قرآن و روایات اهل بیت) به تعبیر بسیار مفید و جذاب «سعی بین صفا و مروه» برمی خوریم : باید بین صفای قرآن و مروه اهل بیت(علیهم‌السلام) چند بار آمد و شد کرد (ص 131)[3].

حضور پررنگ علامه طباطبایی در آزمون دکتری

همه سوالات بخش تفسیر آزمون دکتری سال94 در رشته علوم قرآن و حدیث از تفسیر المیزان گرفته شده بودند به طوری که در متن سوال «عبارت به نظر علامه طباطبایی...؟» خودنمایی می کرد. از این واقعه عجیب ولی متداول چند نکته به ذهن می رسد:

1.سلطه و محبوبیت فکری علامه طباطبایی بر رشته های قرآنی و حتی تا حدی در رشته های عرفانی و فلسفی مثال زدنی است. قدرت اندیشه و مرجعیت و اثرگذاری در فضای آکادمیک به گونه ای است که کمتر اساتیدی از اندیشمندان معاصر از این لحاظ به پای این بزرگ می رسند.

2.منابع آزمون های سراسری در دروه تحصیلات تکمیلی رسماً از سوی متولیان اعلام نمی شود بلکه به صرف بیان عنوان و موضوع  و اعلام ضرایب تأثیر هر یک اکتفا می شود. بر اثر تکرار و تداوم است که فی المثل تفسیر المیزان به عنوان منبع آزمون مشهور می شود. عدم اعلام رسمی منابع یعنی اینکه دانشجو می بایست خود را آماده آزموده شدن در همه اطلاعات علمی رشته نماید.

3. اصرار زیاد و گسترده بر پرسیدن نظر علامه طباطبایی از دانشجوی قرآن و حدیث در صورتی موجه هست که از او در طول دوره تحصیل هم همین خواسته به قوت خود باقی باشد. اما طبیعتا رشته به نام علامه بزرگ نیست و چنین توقعی بیجاست. با این وجود، این آزمون مانند سایر رشته ها سنجش واقعی از مواد درسی و تحقیقات مطالبه شده از دانشجوی تحصیلات تکمیلی محسوب نمی شود. لذا فرد برگزیده آزمون لزوماً با آرای زمخشری، ابوالفتوح رازی، فخررازی، رشیدرضا ، سید قطب و عرفا و متکلمین  و.... آشنا نیست.

4. در مورد سوالات آزمون تحصیلات تکمیلی و میزان سنجش گری آن سخن بسیار می توان گفت. در این مورد حرفهای دانشجویان رشته های دیگر نیز باید شنیدنی باشد...